على صدرايى خويى
21
كافى پژوهى در عرصه نسخه هاى خطى ( فارسى )
« گذرانيدن » و نيز به معناى « دستور دادن » و « روا داشتن » است . « 1 » در علم الحديث ، طُرق تحمّل ( دريافت ) حديث را بر هفت نوع مىدانند كه عبارتاند از : - شنيدن از استاد ؛ - خواندن بر استاد كه « عرض » نيز ناميده مىشود ؛ - اجازه ؛ - مُناوله ؛ - كتابت ؛ - اعلام ( يعنى خبر دادن استاد ) ؛ - وِجاده ( يعنى نقل از خطّ استاد ) . « 2 » 4 / 1 . اجازه در كتب درايه در علم درايه ، در ذكر انواع طرق تحمّل حديث ، از اجازه و اقسام آن ، سخن به ميان مىآيد . كهنترين مأخذ درايهء شيعه كه در آن ، در بارهء اجازه ، بحث شده ، بداية الدرايةى شهيد ثانى و شرح آن ، موسوم به الرعاية فى شرح بداية الدراية است . شهيد ثانى در تعريف اجازه و اقسام آن مىنويسد : اجازه ، يكى از طُرق تحمّل ( دريافت ) حديث است و اقسام مهمّ آن ، چهار قسماند : اوّل ، آن كه مجيز ، نقل كتاب يا حديث معيّنى را به شخص معيّن ، اجازه دهد مثلًا بگويد : « اجازه دادم تو را تا كتاب الكافى را روايت كنى » . دوم : آن كه مجيز ، نقل كتاب يا حديث غير معيّنى را به شخص معيّن ، اجازه دهد . مثلًا بگويد : « أجزتُك مسموعاتى » .
--> ( 1 ) . دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 6 ، ص 596 . ( 2 ) . فائق المقال فى الحديث و الرجال ، مهذب الدين احمد بن عبد الرضا بصرى ( م 1085 ق ) : ص 34 - 35 .